DIWRNOD LLADD MOCHYN PIG KILLING DAY
Donald Evanstrans. Gillian Clarke (from Welsh)
Âi dau neu dri dyn
tua deg o'r gloch i raffu'r mochyn;
cai ei yrru a'i dynnu o'i dwlc
i oleuni gloyw lonawr
ac yntau'n strancio'n dew yn y rhewynt,
ac yn nadu o ddychryn ei gnawd.

Tynheid y rhaff, tynnid yr ên
i fyny i'r cigydd suddo
ei gyllell i golli
ym mhlygion y bloneg.
Byrstiai sgrech goch o boen
o waelod ei wddf;
gwaedai dros y lle i gyd,
gwaedu o'i gorff fel na bai am orffen
nes gwanhau'n sydyn, goferu'n fain
ac yntau'n gwegian ... gwegian i'r gwellt.

Yna gwylio'r dynion
yn tywallt dŵr twym
ar ei gefn a'i dor i gyd,
ac yn sgathru-grafu'r gwrych
yn y gwynt, yr ager a'r gwaed.
Roent yn ei foeli, ei drosi a'i droi
drwy'r prynhawn. Fe gawn innau gip
weithiau ar rwyg ei wddf
yn agor yn wlyb o gig
i fraster ei frest,
a chlywed ei gnawd coch yn rhochian
yn ei dagell dan y sgrafelli.

Cofio'r gwartheg hefyd
tuag amser te'n dod i'w godro.
Roedd 'na ryw anesmwythder rhwth
yn meddiannu'u cyrff hamddenol
yr eiliadau y doent drwy lidiart y clos.
Roent yn ffroeni'r llwyni a'r llaid,
yn amau'r dŵr a'r domen
ac yn llygadu ar hyd y buarth.

Roedd 'na ryw ofn
arnaf innau'r noson honno
wrth basio heibio'r sied
oedd ar bwys y stabl.
Ofn plentyn ... a'r mochyn mawr
yn hongian yno'n syfrdan ... a sŵn
diferion yn plwmpian o'i ben
i'r gasgen yn y gwyll.
Ond gwyddwn yr oedran hwnnw
am y rhaid o ladd y creadur
i'n cadw mewn cig a bloneg
a'r gaea' o'n blaenau.
Two or three men would go
about ten o'clock to rope the pig;
driven and dragged from his sty
into January light,
dancing and dodging in the icy wind,
squealing, fear in his marrow.

The tether tightened, his jaw jerked up
for the butcher to plunge the knife,
burying the blade
in billowing fat.
A red bellow of agony burst
from deep in his throat;
everywhere blood,
the unstaunchable heart blood
till suddenly he faltered,
staggering ... staggering in the grass.

Then, watching the men
pour scalding water
over his back and belly,
and the scratch-scratch of the hedge
in the wind, the steam and the blood.
Left to his nakedness, turning and turning
all afternoon. We'd glimpse
sometimes the gash in his throat
agape and moist with meat
to the fat of the breast,
and catch under the scraper
the grunt of flayed flesh
in the folds of his chin.

I remember the cattle
at tea-time, come home for milking.
Even they were uneasy
the moment they stepped in the yard.
They sniffed the bushes and dirt,
eyeing the close,
wondered at water and blood.

That night I was afraid
to pass the shed
by the stable.
A child's fear ... and the great pig
hanging, astonished ... the sound
of droplets dripping from his head
into the cask in the dark.
Even then, a child, I knew
the creature must be killed
to keep us in meat and lard,
and the winter ahead.

Copyright © Donald Evans; Trans. Copyright © Gillian Clarke
Orig. publ. Cyhoeddiadau Barddas - Barddas Publications; trans. publ. Bloodaxe Books


...buy this book
next
index
translator's next